Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu Nedir?
Mesleki yeterlilik belgesi almak isteyen bir adayın yalnızca doğru yeterliliği belirlemesi yeterli değildir. Sınav ve belgelendirme işlemlerinin, ilgili ulusal yeterlilik kapsamında işlem yapmaya yetkili bir kuruluş tarafından yürütülmesi gerekir.
Bu kuruluşlar Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu, kısaca YBK olarak adlandırılır.
Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşları, Mesleki Yeterlilik Kurumu tarafından kabul edilen ulusal yeterliliklere göre sınav ve belgelendirme faaliyetlerini gerçekleştiren personel belgelendirme kuruluşlarıdır.
Ancak burada iki ayrı koşul önem taşır. Kuruluşun ilgili yeterliliklerde gerekli akreditasyon şartlarını sağlaması ve MYK tarafından gerçekleştirilen inceleme, denetim ve değerlendirme süreçleri sonucunda yetkilendirilmiş olması gerekir.
Bu nedenle herhangi bir eğitim merkezi, kurs, danışmanlık şirketi veya sınav organizasyonu yapan işletme kendisini doğrudan MYK kapsamında yetkili belgelendirme kuruluşu olarak kabul edemez.
Bir kuruluşun mesleki yeterlilik alanında hizmet vermesi ile belirli bir ulusal yeterlilikte MYK tarafından yetkilendirilmiş olması aynı şey değildir.
Aday açısından kontrol edilmesi gereken esas konu da tam olarak budur.
Bir Kuruluşun MYK Tarafından Yetkili Olması Ne Anlama Gelir?
MYK tarafından yetkilendirme, kuruluşun her meslekte ve her seviyede sınav yapabileceği anlamına gelmez.
Yetkilendirme belirli ulusal yeterlilikler ve kapsamlar üzerinden yürütülür.
Örneğin bir kuruluş bazı ulusal yeterliliklerde aktif sınav ve belgelendirme yetkisine sahipken başka bir yeterlilik kuruluşun kapsamı dışında kalabilir.
Dolayısıyla:
“Bu kuruluş MYK yetkili mi?”
sorusu tek başına yeterli değildir.
Daha doğru soru şudur:
“Bu kuruluş benim başvuracağım ulusal yeterlilik ve seviyede aktif olarak yetkili mi?”
Bu küçük gibi görünen ayrım, adayın yanlış kuruluşa başvurmasını önleyen en önemli kontrollerden biridir.
Ulusal yeterlilik kavramının neyi ifade ettiği konusunda tereddüt yaşayanlar, Ulusal Yeterlilik Nedir? içeriğinde yeterlilik adı, seviye, yeterlilik birimleri ve ölçme-değerlendirme yapısının nasıl oluştuğunu ayrıntılı şekilde inceleyebilir.
Yetkilendirilmiş Kuruluş Nasıl Sorgulanır?
Bir kuruluşun güncel MYK yetkisini kontrol etmek için en güvenilir kaynak Mesleki Yeterlilik Kurumu’nun resmî kayıtlarıdır.
MYK Portal üzerinde yer alan Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu Arama ekranı kullanılarak kuruluşlar güncel kayıtlar üzerinden incelenebilir:
MYK Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu Arama
Portal üzerinden arama yapılırken farklı filtrelerden yararlanılabilir. Bunlar arasında:
- sektör,
- ulusal yeterlilik,
- şehir
gibi seçenekler bulunur.
Arama sonuçlarında ise kuruluşun yetkilendirme kodu, kuruluş adı, yetki kapsamı, ücret tarifesi ve güncel yetki durumu gibi bilgiler görüntülenebilir.
Bu nedenle yalnızca kuruluşun kendi internet sitesindeki açıklamaya dayanmak yerine MYK kaydının da kontrol edilmesi daha doğru olur.
Yetkilendirme Kodu Nedir?
MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının kayıtlarında YB kodu olarak görülen bir yetkilendirme kodu bulunur.
Bu kod kuruluşun MYK sistemi içerisindeki kayıtlarından biridir.
Örneğin SC Belgelendirme, MYK sisteminde:
YB-0088
yetkilendirme koduyla kayıtlıdır.
Yetkilendirme kodunun bilinmesi, özellikle benzer ticari unvanlara sahip kuruluşların birbirinden ayrılması ve resmî kaydın kontrol edilmesi açısından yararlı olabilir.
Ancak YB kodunun bulunması da tek başına adayın başvuracağı yeterliliğin kuruluş kapsamında olduğunu göstermez.
Kuruluş kaydı açıldıktan sonra yetki kapsamı ayrıca incelenmelidir.
Yetki Kapsamı Neden En Önemli Kontrollerden Biridir?
Yetki kapsamı, kuruluşun hangi ulusal yeterliliklerde sınav ve belgelendirme faaliyeti yürütebildiğini gösterir.
Bir kuruluşun aktif MYK yetkilendirmesi bulunmasına rağmen adayın ihtiyaç duyduğu yeterlilik kuruluşun kapsamında olmayabilir.
Örneğin adayın ihtiyaç duyduğu yeterlilik:
- belirli bir meslek adına,
- belirli bir seviyeye,
- belirli bir ulusal yeterlilik koduna,
- yeterliliğin güncel revizyonuna
bağlı olabilir.
Bu nedenle kuruluş seçilirken yalnızca mesleğin günlük hayatta kullanılan adına bakmak yerine mümkün olduğunca yeterliliğin resmî adı ve seviyesi üzerinden kontrol yapılmalıdır.
SC Belgelendirme açısından güncel kapsamı takip etmek için hazırlanan Yetki Kapsamımız sayfasında aktif olarak sınav ve belgelendirme faaliyeti yürütülen yeterlilikler yayımlanmaktadır.
Bununla birlikte yetki konusunda nihai kontrolün MYK’nın güncel resmî kuruluş kaydı üzerinden yapılması en sağlıklı yöntemdir.
İnternette Meslek Sayfasının Bulunması Yetki Olduğunu Gösterir mi?
Hayır.
Bu konu özellikle uzun süredir faaliyet gösteren belgelendirme kuruluşlarının internet sitelerinde önem taşır.
Bir kuruluş geçmişte belirli bir yeterlilikte yetkili olmuş, o konu hakkında rehber hazırlamış veya meslek hakkında bilgilendirici içerik yayımlamış olabilir. Ancak yetki kapsamları zaman içerisinde değişebilir.
Aynı şekilde ulusal yeterlilikler revize edilebilir, yeni yeterlilikler yayımlanabilir veya kuruluşun mevcut kapsamında değişiklik gerçekleşebilir.
Dolayısıyla:
“Kuruluşun sitesinde bu meslek için sayfa var.”
ifadesinden:
“Kuruluş şu anda bu yeterlilikte aktif olarak yetkilidir.”
sonucu çıkarılmamalıdır.
Meslek içeriği bilgi kaynağı olabilir; yetkiyi gösteren unsur ise güncel kapsam kaydıdır.
Akreditasyon ile MYK Yetkilendirmesi Aynı Şey mi?
Hayır. Birbirleriyle ilişkili olmalarına rağmen aynı kavram değildir.
Personel belgelendirme alanında MYK yetkilendirme sisteminin önemli bileşenlerinden biri, kuruluşun ilgili yeterliliklerde gerekli akreditasyon şartlarını sağlamasıdır.
MYK’nın yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu tanımında TS EN ISO/IEC 17024 standardı kapsamında akreditasyon önemli bir unsur olarak yer alır.
Ancak:
Akreditasyon = MYK yetkilendirmesi
şeklinde doğrudan eşitlik kurulamaz.
Genel ayrım şu şekilde düşünülebilir:
| Kavram | Ne ifade eder? |
|---|---|
| Akreditasyon | Personel belgelendirme kuruluşunun ilgili standardın ve kapsamın gereklerini karşılamasının akreditasyon sistemi içerisinde değerlendirilmesi |
| MYK Yetkilendirmesi | Kuruluşun MYK tarafından yapılan inceleme, denetim ve değerlendirmeler sonucunda belirli ulusal yeterliliklerde sınav ve belgelendirme faaliyeti yürütmek üzere yetkilendirilmesi |
| Yetki Kapsamı | Kuruluşun hangi ulusal yeterliliklerde aktif olarak işlem yapabileceğini gösteren kapsam |
| YB Kodu | Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunun MYK sistemindeki yetkilendirme kodu |
Aday açısından pratik sonuç şudur:
Kuruluşun yalnızca “akredite” olduğunu belirtmesi yerine MYK kapsamında hangi yeterliliklerde aktif yetkisi bulunduğuna bakılmalıdır.
Kuruluş Seçerken Hangi Bilgiler Kontrol Edilmeli?
Mesleki yeterlilik belgesi başvurusu yapmadan önce birkaç dakikalık kontrol, yanlış yeterliliğe veya yetkisiz bir başvuru kanalına yönelme riskini azaltabilir.
Adayın şu bilgileri karşılaştırması yararlı olur:
- Kuruluş MYK kayıtlarında aktif görünüyor mu?
- Kuruluşun YB kodu nedir?
- Başvurulacak ulusal yeterlilik kuruluşun kapsamında mı?
- Doğru seviye kapsam içerisinde bulunuyor mu?
- Ulusal yeterliliğin güncel versiyonu veya revizyonu kapsamda mı?
- Kuruluşun yayımladığı iletişim bilgileri resmî bilgilerle uyuşuyor mu?
- Güncel ücret tarifesi nedir?
- Sınav yapılacak il veya organizasyon şartları başvuruya uygun mu?
Özellikle yalnızca fiyat üzerinden kuruluş seçmek yerine yetki kontrolünün ilk sıraya alınması gerekir.
Ücret Tarifesi de MYK Portalından Kontrol Edilebilir mi?
MYK Portalındaki yetkilendirilmiş kuruluş arama alanında kuruluşların ücret tarifelerine ilişkin bilgiler de görüntülenebilir.
Bu özellik adayın fiyat araştırması yaparken resmî kayıtlardan yararlanmasını kolaylaştırır.
Ancak farklı yeterliliklerin sınav yapıları aynı olmadığı için iki farklı yeterliliğin ücretini doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.
Aynı şekilde fiyatların zaman içerisinde güncellenmesi mümkündür.
Dolayısıyla ücret araştırırken:
doğru kuruluş + doğru ulusal yeterlilik + güncel tarife
üçlüsü birlikte değerlendirilmelidir.
Yetkili Kuruluş Sınavı Kendi İstediği Şekilde Yapabilir mi?
Hayır.
Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşunun sınav yapmaya yetkili olması, sınav yöntemlerini tamamen kendi tercihine göre oluşturabileceği anlamına gelmez.
Sınav ve belgelendirme faaliyetleri ilgili ulusal yeterlilikte belirlenen ölçme ve değerlendirme esasları doğrultusunda yürütülür.
Ulusal yeterlilik içerisinde;
- yeterlilik birimleri,
- öğrenme çıktıları,
- başarım ölçütleri,
- teorik sınav şartları,
- performansa dayalı değerlendirmeler,
- başarı kriterleri
gibi unsurlar tanımlanabilir.
Bu nedenle farklı yeterliliklerde sınav yapılarının değişmesinin temel nedenlerinden biri kuruluş tercihi değil, ilgili ulusal yeterliliğin gereklilikleridir.
Mesleki yeterlilik seviyelerinin bu beklentileri nasıl etkileyebildiğini anlamak için Mesleki Yeterlilik Belgesinde Seviye 3, 4 ve 5 Ne Anlama Gelir? içeriği de incelenebilir.
Yetkilendirme Sonradan Değişebilir mi?
Evet.
Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının kapsamlarının zaman içerisinde değişmesi mümkündür.
Yeni ulusal yeterliliklerin yayımlanması, mevcut yeterliliklerin revize edilmesi, kapsam genişletilmesi veya başka güncellemeler nedeniyle kuruluşların aktif yetki alanlarında değişiklik görülebilir.
Bu nedenle birkaç yıl önce alınmış bir ekran görüntüsü, eski bir tanıtım yazısı veya geçmiş tarihli bir internet sayfası güncel yetki açısından yeterli kanıt olarak görülmemelidir.
Başvuru yapılacağı tarihteki mevcut durum esas alınmalıdır.
SC Belgelendirme de bu nedenle kendi yetki kapsamı sayfasını güncel MYK kayıtlarına göre yenilemektedir. Kuruluşun MYK kayıtlarında YB-0088 koduyla aktif yetkilendirmesi bulunmaktadır.
Yetkisiz Bir Kuruluş ile Yetkili Kuruluş Arasındaki Fark Nasıl Anlaşılır?
Bir işletmenin internet sitesinde “mesleki belge”, “sertifika”, “MYK işlemleri” veya benzeri ifadeler kullanması tek başına resmî yetkilendirmeyi göstermez.
Kontrol oldukça basittir:
MYK Portalını açın → Yetkilendirilmiş Kuruluş Ara bölümüne girin → ilgili kuruluş veya yeterlilik üzerinden güncel kaydı kontrol edin.
Kuruluş kayıtlarında bulunmuyorsa veya ihtiyaç duyulan yeterlilik kuruluşun aktif kapsamında görünmüyorsa başvuru öncesinde durum açıklığa kavuşturulmalıdır.
Ayrıca adayın ödeme yapmadan önce hangi kuruluşla sözleşme veya başvuru ilişkisi kurduğunu bilmesi önemlidir.
Özellikle aracı kişi veya firmalar üzerinden işlem gerçekleştiriliyorsa sınav ve belgelendirmeyi fiilen hangi yetkilendirilmiş kuruluşun yürüteceği açık şekilde öğrenilmelidir.
Yetkilendirilmiş Kuruluş Seçildikten Sonra Süreç Nasıl Devam Eder?
Doğru kuruluş ve yeterlilik doğrulandıktan sonra aday başvuru aşamasına geçebilir.
Bundan sonraki süreç ilgili yeterliliğe göre değişmekle birlikte genel olarak:
başvuru → sınav planlaması → ölçme ve değerlendirme → sonuç → belgelendirme
akışı üzerinden ilerler.
Burada kuruluş kontrolünün ilk aşamada yapılmasının önemi ortaya çıkar. Çünkü sınavın ve belgelendirmenin doğru yeterlilik üzerinden yürütülebilmesi için adayın baştan doğru kapsamda işlem görmesi gerekir.
SC Belgelendirme üzerinden gerçekleştirilen aday sürecinin başvurudan belgelendirmeye kadar nasıl ilerlediği Belge Alma Süreci sayfasında adım adım açıklanmaktadır.
Mesleki yeterlilik belgesinin kendisinin ne olduğu veya hangi durumlarda gerekli olabileceği hakkında araştırma yapan kişiler ise sitedeki genel mesleki yeterlilik bilgilendirmelerine ayrıca ulaşabilir.
Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşunu Kontrol Etmek Neden Önemlidir?
Mesleki yeterlilik sistemi içerisinde adayın doğru yeterliliği seçmesi kadar doğru kuruluş üzerinden işlem yapması da önem taşır.
Kuruluşun genel olarak MYK tarafından yetkilendirilmiş olması ilk kontroldür. İkinci ve daha kritik kontrol ise adayın başvuracağı ulusal yeterliliğin kuruluşun aktif yetki kapsamında bulunup bulunmadığıdır.
Bu nedenle başvuru öncesinde:
kuruluş adı → YB kodu → yetki durumu → ulusal yeterlilik → seviye → güncel kapsam
zincirinin kontrol edilmesi doğru yaklaşımı oluşturur.
Birkaç dakikalık bu doğrulama, adayın hem başvurusunu doğru kanaldan yapmasını hem de sınav ve belgelendirme sürecinin yetkili yapı üzerinden yürütüldüğünden emin olmasını sağlar.
Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşu ne demek?
İlgili ulusal yeterliliklerde gerekli akreditasyon şartlarını sağlayan ve MYK’nın inceleme, denetim ve değerlendirmesi sonucunda sınav ve belgelendirme faaliyeti yürütmek üzere yetkilendirilen personel belgelendirme kuruluşudur.
MYK yetkili kuruluş nasıl sorgulanır?
MYK Portal üzerinde bulunan Yetkilendirilmiş Belgelendirme Kuruluşu Arama ekranı kullanılarak kuruluşların güncel kayıtları ve yetki kapsamları kontrol edilebilir.
YB kodu nedir?
YB kodu, MYK tarafından yetkilendirilmiş belgelendirme kuruluşlarının sistemde kullanılan yetkilendirme kodudur. SC Belgelendirme’nin kodu YB-0088’dir.
MYK tarafından yetkili olan kuruluş her meslekte belge verebilir mi?
Hayır. Kuruluş yalnızca aktif yetki kapsamında bulunan ulusal yeterliliklerde sınav ve belgelendirme faaliyeti yürütebilir.
Kuruluşun internet sitesinde meslek sayfası varsa yetkili midir?
Bu tek başına yeterli değildir. Kuruluşun ilgili ulusal yeterlilikteki güncel yetki durumu MYK kayıtlarından kontrol edilmelidir.
TÜRKAK akreditasyonu ile MYK yetkisi aynı mı?
Hayır. Akreditasyon ve MYK yetkilendirmesi birbirleriyle ilişkili ancak farklı süreçlerdir. Mesleki yeterlilik belgelendirmesinde kuruluşun ilgili ulusal yeterlilikte MYK yetkisinin bulunması gerekir.
Yetki kapsamı değişebilir mi?
Evet. Yeni yeterlilikler, revizyonlar ve kapsam değişiklikleri nedeniyle kuruluşların aktif yetki kapsamları zaman içerisinde değişebilir.
Yetkili kuruluşların ücretleri aynı mı?
Ücret tarifeleri kuruluş ve yeterlilik bazında farklılık gösterebilir. Güncel tarifeler MYK Portal üzerinden kontrol edilebilir.
SC Belgelendirme MYK tarafından yetkili mi?
Evet. SC Belgelendirme, SC Proje Yönetim Danışmanlık Turizm ve Tic. Ltd. Şti. unvanıyla MYK sisteminde YB-0088 yetkilendirme koduyla aktif olarak kayıtlıdır. Ancak başvuru yapılacak yeterliliğin ayrıca güncel yetki kapsamında bulunması gerekir.
Başvuru yapmadan önce en önemli kontrol nedir?
Kuruluşun aktif MYK kaydının bulunmasının yanında, ihtiyaç duyulan ulusal yeterlilik ve seviyenin kuruluşun güncel yetki kapsamında olup olmadığının doğrulanması gerekir.